Het Europese digitale identiteitsportemonnee (eIDAS 2): wat u moet weten

Nu het gebruik van digitale identiteiten in heel Europa snel toeneemt, groeit ook de behoefte aan een geharmoniseerd en veilig kader op Europese schaal.

Precies daarop is het Europese digitale identiteitsportemonnee een antwoord.

Welke rol speelt de eIDAS 2-verordening bij de invoering van een Europese digitale identiteit? Hoe gaat dit portemonnee in de praktijk werken? En wat zijn de doelstellingen?

Waarom een Europees digitaal portemonnee?

Harmonisatie op EU-niveau is nodig.

Op dit moment heeft elke lidstaat van de Europese Unie zijn eigen oplossingen voor digitale identiteit.

Burgers kunnen zich daarmee weliswaar veilig identificeren, maar die oplossingen worden niet in alle EU-landen erkend.

Het Europese digitale identiteitsportemonnee, dat voortvloeit uit de tweede versie van de eIDAS-verordening, moet een eenduidig, geharmoniseerd en veilig kader voor elektronische identificatie in de hele Europese Unie scheppen.

Met dit portemonnee kunnen burgers eenvoudig en veilig hun identiteit aantonen. Het is voor iedereen toegankelijk, geldig in alle lidstaten en maakt het gebruik van digitale diensten in heel Europa eenvoudiger.

De eIDAS 2-verordening: een noodzakelijke vernieuwing.

Het idee van een digitale identiteit op Europese schaal is niet nieuw. Verordening nr. 910/2014 (de zogeheten “eIDAS-verordening”), aangenomen op 23 juli 2014, ging al over elektronische identificatie, authenticatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties.

Om in te spelen op de sterke groei van digitale activiteiten wilde de Europese Commissie een bijgewerkte versie van de verordening voorstellen, met een ruimer toepassingsgebied.

De invoering van een Europees digitaal identiteitsportemonnee is een van de belangrijkste maatregelen van de “eIDAS 2.0”-verordening.

De tekst is aangenomen door het Europees Parlement en de Raad en wordt geleidelijk van toepassing.

Alle belangrijke wijzigingen leest u in ons artikel over de eIDAS 2.0-verordening.

In het voorjaar van 2023 zijn vier grootschalige pilotprojecten gestart om het Europese portemonnee soepel en veilig uit te rollen.

Zij werken aan de infrastructuur, de technische kenmerken en de juridische aspecten van het toekomstige portemonnee.

Vervolgens is elke lidstaat verantwoordelijk voor de uitrol van zijn eigen Europese digitale identiteitsportemonnee. Dit gebeurt dus op nationaal niveau.

Waarvoor dient de Europese digitale identiteit (eID)?

Online identiteitscontrole vereenvoudigen.

Met dit Europese digitale portemonnee, dat onder eIDAS 2 valt, kunnen Europese burgers en inwoners persoonlijke identificatiegegevens en officiële documenten in digitale vorm opslaan (via een app): identiteitskaart, paspoort, rijbewijs, visa, diploma’s, een bewijs van dekking door de sociale zekerheid of zorgverzekering, enzovoort.

Andere toepassingen van de Europese digitale identiteit.

Gebruikers van het Europese digitale portemonnee kunnen vervolgens:

• Hun identiteit aantonen (zich identificeren) en zich authenticeren bij overheidsdiensten, bepaalde particuliere diensten en online platforms die zijn aangewezen in de Europese verordening digitale diensten (Digital Services Act – DSA).
• Een online transactie goedkeuren wanneer sterke authenticatie vereist is.
• Documenten online ondertekenen met de elektronische handtekening.

Voor wie is het toekomstige Europese digitale portemonnee bedoeld?

Elke lidstaat van de Europese Unie moet er een aanbieden aan alle burgers en inwoners die daarom vragen. Ook bedrijven die in de Europese Unie zijn gevestigd, kunnen het gebruiken.

Het is gratis voor natuurlijke personen, maar het Europese digitale portemonnee wordt niet verplicht. Het gebruik is vrijwillig en het vervangt noch papieren documenten, noch nationale digitale identiteiten.

Het Europese digitale portemonnee wordt op verzoek aangeboden aan elke burger of inwoner van een lidstaat van de Europese Unie. Het is niet verplicht en vervangt de papieren identiteitsdocumenten niet.

Toepassingen van het Europese portemonnee.

Het portemonnee is bruikbaar voor tal van online regelzaken, zoals:

• Toegang tot overheidsdiensten (bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs aanvragen),
• Een bankrekening openen,
• Zich inschrijven aan een Europese universiteit,
• Gegevens tonen tijdens een reis,
• Een auto huren,
• Het rijbewijs tonen bij een controle.

Wat zijn de voordelen van het Europese digitale identiteitsportemonnee?

Digitale procedures in heel Europa eenvoudiger en uniformer maken.

Het portemonnee heet ook “EU digital identity wallet” of “EUDI wallet” en is geldig in de hele Europese Unie.

Dankzij het digitale identiteitsportemonnee van de EU krijgen Europese burgers met één digitale identiteit toegang tot publieke en private diensten in alle lidstaten van de Europese Unie.

De eIDAS 2-verordening legt de nadruk op de interoperabiliteit van het systeem.

Gebruikers meer controle geven over hun gegevens.

Houders van het Europese elektronische portemonnee delen alleen de persoonsgegevens die nodig zijn (burgerlijke staat, leeftijd, nationaliteit, diploma’s, enzovoort) voor een specifieke procedure, zonder andere gegevens te hoeven verstrekken.

Zo kunt u bijvoorbeeld aantonen dat uw rijbewijs geldig is, zonder uw adres te delen.

Een andere belangrijke nieuwigheid: gebruikers hoeven voor online identificatie en authenticatie niet langer via commerciële aanbieders te gaan.

Zij houden dus zelf de regie over de gegevens die ze met derden delen en houden bij met wie ze die hebben gedeeld.

Online procedures en toegang tot digitale diensten beveiligen.

Gebruikers van het Europese digitale identiteitsportemonnee kunnen hun online zaken veilig afhandelen, zowel bij publieke als bij private diensten. De bescherming van persoonsgegevens wordt gewaarborgd. EUDI-portemonnees moeten voldoen aan de geldende beveiligingscertificeringen.

Dit artikel delen