Wat is de juridische waarde van de elektronische handtekening?

De voordelen van de elektronische handtekening zijn talrijk.

Tijdwinst, eenvoudiger communicatie, een betere gebruikerservaring, lagere kosten… De voordelen van de e-handtekening zijn talrijk en inmiddels goed bekend bij organisaties, die niet meer aarzelen om software in te zetten om hun documenten digitaal te ondertekenen.

Toch blijft er bij gebruikers soms twijfel bestaan over de juridische waarde van de elektronische handtekening: is die gelijk aan die van een handgeschreven handtekening? Is een document dat op deze manier is ondertekend in alle omstandigheden en in alle lidstaten van de Europese Unie geldig? Hoe weet u zeker dat uw ondertekensoftware aan de regels voldoet? Wij zetten de feiten op een rij.

Wat is de juridische waarde van de elektronische handtekening? Een overzicht.

Wat is een elektronische handtekening met juridische waarde?

Juridisch gezien heeft een elektronische handtekening dezelfde waarde als een handgeschreven handtekening. Om dezelfde bewijskracht te hebben, moet zij echter berusten op een betrouwbare identificatiemethode, die de koppeling met het document waaraan zij is verbonden, de identiteit van de ondertekenaar en de integriteit van de akte waarborgt.

De vraag naar de juridische waarde van de elektronische handtekening is terecht. Als u een pdf ondertekent, bijvoorbeeld een dienstverleningsovereenkomst, geniet u dan dezelfde bescherming als wanneer u op papier had getekend?

Het antwoord is ja, mits aan de voorwaarden is voldaan: daarvoor zijn geschikte oplossingen nodig van gekwalificeerde verleners van vertrouwensdiensten, die de ondertekenaar (een natuurlijk persoon) formeel identificeren en de integriteit van het document waarborgen.

Is de ondertekenaar een rechtspersoon, dan wordt de handtekening vervangen door een elektronisch zegel dat op dezelfde mechanismen berust. Daarvoor moet de ondertekenaar vooraf een elektronisch certificaat aanvragen.

In de hele Europese Unie heeft de gekwalificeerde elektronische handtekening op grond van de eIDAS-verordening dezelfde rechtsgeldigheid als een handgeschreven handtekening.

Bovendien gaan sommige hulpmiddelen voor elektronisch ondertekenen een stuk verder dan de garantie van de wettelijke waarde van de handtekening: zij beschikken over certificeringen en erkenningen van hoog niveau voor maximale veiligheid en bieden functies (naast het aanmaken van de handtekening zelf) die het werk van organisaties aanzienlijk vergemakkelijken.

Is een elektronische handtekening juridisch geldig?

Laten we even een stap terug doen om het principe van de digitale handtekening goed te begrijpen.

Een handtekening online is geen gebaar, maar een technisch proces.

Zij verschilt van haar handgeschreven tegenhanger, en niet alleen in de manier waarop zij wordt gezet. Een handtekening online is immers geen gebaar, maar een technisch proces dat tegelijk de ondertekenaar authenticeert, de integriteit van het document waarborgt en het document juridische waarde geeft. Zodra een elektronische handtekening is gezet, is zij niet zichtbaar: zij bestaat uit een reeks versleutelde tekens.

Het gebruik van software voor elektronisch ondertekenen gaat dus veel verder dan het plaatsen van een naam onder een document: door de opsteller te authenticeren (met een elektronisch certificaat dat de ondertekenaar een echte digitale identiteit geeft) en het bestand te verzegelen, zodat een latere wijziging kan worden opgespoord, bekrachtigt de digitale handtekening de verbintenis van de ondertekenaar en waarborgt zij tegelijk de integriteit van het document. Het bestand wordt daardoor onaantastbaar en de handtekening is niet te vervalsen en onherroepelijk.

Met andere woorden: de juridische waarde van een elektronische handtekening is soms zelfs hoger dan die van een handgeschreven handtekening, wanneer er meer waarborgen aan verbonden zijn. Dat geldt voor de gekwalificeerde elektronische handtekening, het hoogste niveau dat de eIDAS-verordening kent. Daarmee is zij een ideaal middel om de gevoeligste elektronische transacties te beveiligen, met name rechtshandelingen.

Welke fouten moet u bij een elektronische handtekening vermijden?

Om de elektronische handtekening goed te gebruiken en fouten te vermijden, moet u twee dingen voor ogen houden: het gebruikte hulpmiddel moet een betrouwbaar elektronisch identificatieproces bevatten en u moet het passende handtekeningniveau kiezen.

Betrouwbare identificatie van de ondertekenaar

Om de elektronische handtekening juridische waarde te geven, vereist de wet een betrouwbaar identificatieproces dat inherent is aan het ondertekeninstrument. Dat proces moet zowel de identiteit van de ondertekenaar als de integriteit van het ondertekende document waarborgen (door aan te tonen dat het achteraf niet is gewijzigd).

Voor overheidsinstanties voorziet de eIDAS-verordening in een mechanisme voor wederzijdse erkenning van elektronische identificatiemiddelen tussen de lidstaten van de Europese Unie. Daarvoor moet het elektronische identificatiemiddel zijn uitgegeven volgens een door de lidstaat genotificeerd stelsel dat op een door de Europese Commissie gepubliceerde lijst staat.

De verschillende niveaus van elektronische handtekeningen

Een ander aandachtspunt: de keuze van het passende handtekeningniveau. De eIDAS-verordening (die het vertrouwen in elektronische transacties binnen de Europese markt moet vergroten) kent drie handtekeningniveaus:

• De gewone elektronische handtekening is het eerste beveiligingsniveau (geen proces om de identiteit van de ondertekenaar of diens toestemming te verifiëren).

• De geavanceerde elektronische handtekening voldoet aan strengere eisen voor elektronische identificatie. Zij moet op unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden zijn, diens identificatie mogelijk maken, worden gezet met gegevens voor het aanmaken van een handtekening die onder zijn of haar uitsluitende controle blijven, en de integriteit van het document waarborgen.

• De gekwalificeerde elektronische handtekening is het hoogste beveiligingsniveau dat de eIDAS-verordening kent. De criteria zijn dezelfde als bij de geavanceerde handtekening, maar de identiteit van de ondertekenaar moet vooraf worden geverifieerd en de ondertekeningssleutel moet beschikbaar worden gesteld op een gekwalificeerd middel, uitgegeven door een certificatieautoriteit (onder toezicht van een daartoe aangewezen instantie in elke lidstaat).

Bij elektronisch ondertekenen bestaan drie beveiligingsniveaus.

Er bestaat een tussenniveau: een geavanceerde elektronische handtekening die berust op een gekwalificeerd digitaal certificaat van de ondertekenaar. Bij de twee hoogste niveaus zijn verleners van vertrouwensdiensten betrokken.

Het betreffende niveau bepaalt de juridische waarde van de elektronische handtekening. Alleen het hoogste niveau geeft de e-handtekening dezelfde waarde als haar handgeschreven tegenhanger. Bij overheidsopdrachten voldoet de geavanceerde elektronische handtekening aan dezelfde voorwaarden.

Hoe waarborgt Sign.vet de juridische geldigheid van zijn elektronische handtekeningen?

Wie ervoor kiest om documenten digitaal te ondertekenen, moet erop letten dat de gebruikte ondertekensoftware wettelijk is toegestaan en aan de regels voldoet, en zich vergewissen van de juridische waarde van de elektronische handtekening. Hoe waarborgt Sign.vet die geldigheid voor zijn handtekeningen? Er zijn drie werkwijzen te onderscheiden:

• Authenticatie van de ondertekenaar, via een identiteitscontrole die past bij het gewenste handtekeningniveau: identificatie op basis van identiteit of kennis, gebruik van een eenmalige toegangscode, persoonlijke ontmoeting, enzovoort.
• Waarborging van de integriteit van het ondertekende document, dankzij versleutelingstechnieken die gebruikmaken van een “privésleutel” en een “openbare sleutel” (asymmetrische versleuteling) en van hashtechnologie.
• Uitgifte van een elektronisch certificaat bij het gebruik van een gekwalificeerde handtekening.

Door de authenticatie van de ondertekenaar, de waarborging van de integriteit van het ondertekende document en de uitgifte van een elektronisch certificaat waarborgt Sign.vet de juridische geldigheid van de elektronische handtekening voor dierenartsen.

Dit artikel delen